Er zijn van die plekken op Samos waar je steeds weer naar terug wilt. Niet omdat er zoveel te beleven valt, niet omdat het een beroemde bezienswaardigheid is, maar gewoon omdat een plek iets met je doet. Voor ons is het kleine kerkje Agios Nikolaos bij Potami zo’n plek.
Boven op een rots, aan de rand van het strand van Potami bij Karlovassi, staat dit karakteristieke witte kerkje. Je hebt er een werkelijk adembenemend uitzicht over de zee en het strand. Het is zo’n plek waar je eigenlijk vanzelf even stil wordt. En of we er nu voor de eerste of de zoveelste keer komen, het blijft ons trekken.
Als we binnenlopen, steken we steevast een kaarsje aan en doen we een kleine bijdrage in het offerblok. Waarom precies? Dat is misschien moeilijk uit te leggen. Er hangt gewoon een bijzondere sfeer. Een gevoel van rust, warmte en verbondenheid. Het roept herinneringen op. Het doet iets met je, op een fijne, aangename manier.
En natuurlijk gebeurt er tijdens onze bezoekjes nog weleens iets wat het bezoek extra bijzonder maakt.
Zo kwamen we er eens een bruidspaar tegen. Helemaal alleen, zonder gasten, familie of ander gezelschap. Een beetje onverwacht misschien, maar wel ontzettend leuk. Uiteindelijk hebben wij hun trouwfoto’s gemaakt. Helaas met hun eigen camera, dus we hebben er zelf geen tastbare herinnering aan. Maar het blijft een van die leuke ontmoetingen die je bijblijven.
Ook de plaatselijke katten zijn inmiddels onderdeel van ons bezoekritueel geworden. We nemen meestal wat kattenvoer mee. Er lopen daar altijd wel een paar nieuwsgierige viervoeters rond die zo’n extra hapje bijzonder kunnen waarderen. Een klein gebaar, maar het hoort voor ons inmiddels gewoon bij deze plek.
En dan was er nog die keer dat we tijdens ons bezoek getuige waren van wat onderhoudswerkzaamheden. Iemand was druk bezig de lampen van het kerkje een opknapbeurt te geven. Met een spuitbusje zilver- en goudverf werden ze weer helemaal netjes gemaakt. Tja… daar ging onze illusie van prachtige, massief gouden lampen! We moesten er stiekem wel om lachen. Ook dat soort kleine, onverwachte momenten maken een plek uiteindelijk eigen.
Toch niet zo oud als we dachten
Lange tijd dachten we dat dit kerkje al heel wat eeuwen op zijn plek stond. Het ziet er immers uit alsof het er altijd al bij heeft gehoord. Toen we ons wat meer in de geschiedenis gingen verdiepen, bleek dat toch anders te zitten.
Agios Nikolaos is verrassend jong. De eerste plannen ontstonden aan het einde van de jaren zestig. De priester Giannis Chrysoulis vond dat de haven van Karlovassi eigenlijk niet zonder een kerkje voor Agios Nikolaos kon. Sint-Nicolaas is immers de beschermheilige van zeelieden en de Griekse marine.
Samen met havenmeester Manolis Sgourakis zette hij de plannen in gang. Een jonge architect, Giorgos Korfiatis, die destijds als reserveofficier op Samos werkte, werd gevraagd het kerkje te ontwerpen. Hij deed dat geheel belangeloos. Het werd zelfs het eerste gebouw uit zijn architectencarrière.
Het geld kwam uit giften van gelovigen en een bijdrage van de kerkelijke gemeenschap. Ook het werk werd grotendeels door vrijwilligers uitgevoerd.
De bouw begon in het najaar van 1969 en op 30 mei 1970 was het kerkje klaar. Dus zo oud is het helemaal niet!
De architect gaf het gebouw een heel eigen uitstraling. De witte vormen, de bijzondere koepel en het hoge torentje met een zeilachtige vorm verwijzen subtiel naar de zee en de scheepvaart. Een passende plek voor een kerkje dat gewijd is aan de beschermheilige van de zeelieden.
Overigens zijn er in de omgeving van Potami ook resten te vinden van een veel ouder kerkje dat eveneens Agios Nikolaos heet. Dat is een ander kerkje, waarvan de geschiedenis veel verder teruggaat. Het witte kerkje op de rots waar wij zo graag komen, dateert dus echt uit 1970.
Een van onze kadootjes op Samos
Misschien is het juist die combinatie die deze plek voor ons zo bijzonder maakt. Het uitzicht, de rust, het kleine kaarsje, de katten, de onverwachte ontmoetingen en zelfs de ontdekking dat die gouden lampen gewoon met een spuitbusje zijn opgeknapt.
Het zijn geen grote dingen. Maar samen maken ze een plek die we niet snel vergeten.
We komen er graag terug. Om even rond te kijken, een kaarsje aan te steken, de zee te bewonderen en gewoon een momentje te genieten.
En wie weet komen we er bij een volgend bezoek weer iets bijzonders tegen.
Voor ons is Agios Nikolaos bij Potami zonder twijfel een van de kadootjes op Samos.
