Frankrijk brandt, Samos houdt de adem in
De beelden uit Frankrijk deze zomer liegen er niet om. Deze zomer ging er landelijk al meer dan 115.000 hectare natuur in vlammen op, van de bossen bij Fontainebleau tot de kustplaatsen rond Bordeaux. Alleen al in de Gironde verdween 42.000 hectare — de grootste bosbrand sinds 1949. Tienduizenden mensen moesten huis en haard verlaten, honderden woningen raakten beschadigd of verwoest, en op het hoogtepunt bestreed Frankrijk dagelijks dertig tot veertig branden tegelijk. Daarbovenop komt een aanhoudende droogte die de Franse overheid dit jaar duurder inschat dan de al fikse 5,6 miljard euro schade van 2022. Op het moment van schrijven zijn de grootste branden grotendeels onder controle, maar de droogte en hitte die eraan ten grondslag liggen, zijn dat allerminst.
Geen wonder dat de wijnwereld gespannen toekijkt. Rond Bordeaux, waar sommige branden zich op slechts enkele kilometers van de wijngaarden afspeelden, draait het gesprek vooral om twee angsten: rookschade ("smoke taint") en droogtestress. Opvallend genoeg klinkt vanuit de sector zelf juist een relativerend geluid. De Union des Grands Crus de Bordeaux, de koepel van 126 topwijndomeinen, liet weten tot dusver geen enkele impact op de druiven te zien en verwacht dat 2026 voor de top van de regio ongeschonden blijft. Dat sluit aan bij wat 2022 al liet zien: ook toen bleef de gevreesde rooksmaak grotendeels uit, en groeide dat jaar uit tot een van de best beoordeelde Bordeaux-jaargangen van de afgelopen jaren.
Toch is er wél schade — alleen zit die niet per se in het glas. Kopers en handelaren die over een paar jaar een fles 2026 overwegen, kennen straks vooral de beelden van rook boven de wijngaarden, niet de nuance dat de druiven daar niets van gemerkt hebben. Het etiket "brandjaargang" kleeft dan aan een hele oogst, ook aan de châteaux die geen zweempje rook hebben geroken. In de wijnwereld is reputatieschade soms hardnekkiger dan brandschade zelf.
Ook op Samos: een zomer met de adem ingehouden
Wij herkennen dat gevoel, maar dan al de hele zomer. Op Samos — waar onze wijnen en olijfolie vandaan komen — gold deze zomer herhaaldelijk de hoogste brandgevaarcode: categorie 4, oranje. Niet incidenteel, maar structureel, samen met de andere oostelijke Egeïsche eilanden Chios, Ikaria en Lesbos. Op buureilanden ging het mis: op Kreta kwamen twee brandweermannen om het leven bij het bestrijden van een natuurbrand, op Paros moesten dorpen worden geëvacueerd. Elke keer dat wij het nieuws checken, is er een moment van spanning.
En toch: op Samos zelf is dit jaar, tot op heden, geen bosbrand geweest. Dat is geen toeval, en het is evenmin een reden om achterover te leunen — de droge, hete zomers op Samos zijn namelijk niets nieuws. Al decennia zijn de zomers daar droog; het eiland weet wat een bosbrand kan aanrichten, met grote branden bij Kokkári in zowel 2021 als vorig jaar. Het verschil dit jaar is vooral geluk, gecombineerd met waakzaamheid — geen garantie dat het zo blijft.
Waar wij ons wél zorgen om maken
Net als in Bordeaux zit de kwetsbaarheid op Samos niet zozeer in de wijnstok zelf. Mediterrane wijnranken kunnen opvallend goed tegen droogte; dat is precies waarom hier al eeuwen wijn wordt gemaakt. De kwetsbaarheid zit in de mensen die het eiland verdedigen als het wél misgaat: de vrijwillige brandweer. Die vrijwilligers wonen verspreid over de dorpen en zijn vaak als eerste ter plaatse, nog voordat professionele hulp arriveert. Ze krijgen weinig steun van de Griekse overheid en moeten regelmatig zelf zorgen voor basisuitrusting: veiligheidskleding, helmen, maskers, laarzen.
Dat is precies waar de Stichting Vrienden van Samos sinds 2021 het verschil maakt. Met giften van donateurs en sponsors kocht de stichting de afgelopen jaren onder meer maskers, filters, helmen, laarzen en medische tassen voor de vrijwillige brandweer van zowel Oost- als West-Samos. Klein materieel, met een groot effect: het verschil tussen een vrijwilliger die een brand wel of niet veilig kan naderen.
Onze bijdrage: jam met een doel
Wij vinden dat de wijnwereld gelijk heeft om zich zorgen te maken over Frankrijk — en dat diezelfde zorg reden is om vóór een crisis te investeren, niet pas erna. Daarom verkopen wij bij Beste van Samos jam uit onze eigen tuin, waarvan de volledige opbrengst naar de Stichting Vrienden van Samos gaat. Geen grootse actie, maar wel een concrete: elke pot draagt bij aan een extra helm, een extra paar laarzen, een extra ademhalingsmasker voor iemand die als eerste een brand tegemoet loopt.
Frankrijk laat dit jaar zien hoe snel de stemming kan omslaan, ook wanneer de druiven zelf niets mankeert. Op Samos hopen wij dat het bij die stilte vóór de storm blijft. Maar hopen alleen is niet genoeg — steun de mensen die er wél voor staan als het misgaat.
We hebben al heel wat Jam verkocht, maar tegen de pruimeninvasie is niet tegen aan te koken, er is nog voldoende voorraad. Kijk hier voor meer informatie.
Reactie plaatsen
Reacties